Wyciek danych: co robić
Wyciek to jedna z form naruszenia ochrony danych. Inaczej reagujesz jako osoba, której dane wyciekły, a inaczej jako organizacja odpowiedzialna za dane. Poniżej oba scenariusze, oparte na RODO, wytycznych EROD i materiałach UODO.
Treść ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Opieramy się na RODO, wytycznych EROD, materiałach UODO i orzecznictwie TSUE. Stan prawny: 21 października 2026 r.
72 h
na zgłoszenie naruszenia do UODO od jego stwierdzenia, jeśli zagraża prawom lub wolnościom osób (art. 33 RODO).
wysokie ryzyko
to próg, od którego trzeba zawiadomić osoby, których dane wyciekły (art. 34 RODO).
10 mln EUR
lub 2% rocznego obrotu: górny pułap kary za niedopełnienie obowiązków z art. 33 i 34 (art. 83 ust. 4 lit. a RODO).
0 zł
kosztuje zastrzeżenie numeru PESEL, które utrudnia wzięcie kredytu na Twoje dane (gov.pl).
Źródła: rozporządzenie (UE) 2016/679 (RODO), wytyczne EROD 9/2022 (wersja 2.0 z 28 marca 2023 r.), UODO, gov.pl. Dane aktualne na dzień 21 października 2026 r.
Trzy rodzaje naruszeń
RODO definiuje naruszenie jako naruszenie bezpieczeństwa prowadzące do przypadkowego lub niezgodnego z prawem zniszczenia, utraty, modyfikacji, nieuprawnionego ujawnienia lub dostępu do danych (art. 4 pkt 12). Wyciek to przypadek naruszenia poufności.
Wyciek i nieuprawniony dostęp
Nieuprawnione ujawnienie danych albo dostęp do nich, np. wyciek bazy klientów, wysłanie danych do niewłaściwej osoby czy kradzież niezaszyfrowanego urządzenia.
Zmiana danych
Nieuprawniona lub przypadkowa zmiana danych, np. modyfikacja rekordów przez osobę bez uprawnień.
Utrata lub zniszczenie danych
Utrata dostępu do danych albo ich zniszczenie, np. zaszyfrowanie danych przez ransomware bez możliwości odtworzenia z kopii. Planowana konserwacja systemu naruszeniem nie jest.
Jedno zdarzenie może dotyczyć kilku rodzajów naruszeń naraz. Każde naruszenie ochrony danych jest incydentem bezpieczeństwa, ale nie każdy incydent bezpieczeństwa jest naruszeniem ochrony danych (wytyczne EROD 9/2022).
Co zrobić, gdy Twoje dane wyciekły
Liczy się czas, ale też spokój. Poniżej pięć kroków, które ograniczają skutki wycieku, oparte na materiałach organów państwowych.
Zastrzeż PESEL na gov.plUstal, jakie dane wyciekły
Zależy od tego, czy to hasło, PESEL, dane dokumentu czy dane kontaktowe. Gdy ryzyko jest wysokie, organizacja odpowiedzialna za dane powinna Cię zawiadomić, opisać skutki i zalecane kroki (art. 34 RODO).
Zmień hasła
Jeśli wyciekły dane logowania, zmień hasło w tej usłudze i wszędzie tam, gdzie używasz tego samego. Wytyczne EROD wskazują wymuszenie zmiany haseł jako typowy środek po takim wycieku, ale nie czekaj, aż zrobi to administrator.
Zastrzeż PESEL
Usługa jest bezpłatna: w aplikacji mObywatel, w serwisie mObywatel albo w urzędzie gminy. Od 1 czerwca 2024 r. instytucje finansowe muszą sprawdzić PESEL przed pożyczką lub kredytem, a także notariusze i operatorzy telekomunikacyjni. Zastrzeżenie można w każdej chwili cofnąć.
Zabezpiecz dokumenty
Jeśli wyciekły dane z dowodu osobistego albo dokument zaginął, zgłoś to bankowi, by zastrzec dokument, i rozważ unieważnienie dowodu w urzędzie gminy lub w serwisie gov.pl.
Uważaj na wyłudzenia i zgłaszaj je
Wyciekłe dane ułatwiają wyłudzenia, w których ktoś podszywa się pod instytucję. Podejrzane strony, e-maile i SMS-y zgłosisz do CERT Polska: przez incydent.cert.pl, w aplikacji mObywatel (usługa Bezpiecznie w sieci) albo SMS-em na numer 8080. Oszustwo zgłoś też na Policję.
Twoje prawa po wycieku
Wyciek nie zamyka drogi do dochodzenia swoich praw. Poniżej trzy możliwości, z których możesz skorzystać.
Odszkodowanie
Kto poniósł szkodę majątkową lub niemajątkową w wyniku naruszenia RODO, może żądać odszkodowania. TSUE: nie ma minimalnego progu powagi szkody (C-300/21), a sama obawa przed nadużyciem danych może być szkodą niemajątkową, choć trzeba wykazać jej rzeczywiste skutki (C-340/21).
Skarga do Prezesa UODO
Możesz złożyć skargę do organu nadzorczego, jeśli uważasz, że przetwarzanie Twoich danych narusza RODO. Prezes UODO bada, czy administrator przestrzegał przepisów, i może nakładać kary administracyjne.
Prawo dostępu
Możesz zażądać od administratora potwierdzenia, czy przetwarza Twoje dane, oraz kopii tych danych wraz z informacją o celach i odbiorcach. Po wycieku to jedno z praw, które pomagają ustalić, co administrator o Tobie wiedział.
Zgłaszanie czy zawiadamianie: trzy poziomy ryzyka
O tym, co trzeba zrobić, decyduje ryzyko dla praw lub wolności osób. Próg zawiadomienia osób jest wyższy niż próg zgłoszenia do organu nadzorczego.
Bez zgłoszenia
Zgłoszenie do UODO nie jest wymagane, ale naruszenie trzeba udokumentować (art. 33 ust. 1 i 5). Przykład z wytycznych EROD: utrata skutecznie zaszyfrowanego urządzenia, gdy klucz nie wyciekł i istnieje kopia danych.
Zgłoszenie do UODO
Zgłoś naruszenie Prezesowi UODO w ciągu 72 godzin od stwierdzenia. Przykład z wytycznych EROD: atak na usługę online, w którym wykradziono dane osobowe użytkowników.
Zgłoszenie i zawiadomienie osób
Oprócz zgłoszenia do UODO zawiadom osoby, których dane dotyczą (art. 34). EROD uznaje szkodę za prawdopodobną, gdy wyciekły dane ujawniające m.in. pochodzenie, poglądy, przekonania religijne lub przynależność związkową, dane genetyczne, o zdrowiu, o życiu seksualnym lub o wyrokach.
Co robić jako administrator: pierwsze 72 godziny
Obowiązki z art. 33 i 34 RODO spoczywają na administratorze, niezależnie od tego, czy wyznaczył inspektora ochrony danych. Poniżej kolejność działań opisana w wytycznych EROD i na stronach UODO.
Formularz zgłoszenia (biznes.gov.pl)
Ustal, czy doszło do naruszenia
Administrator jest „świadomy” naruszenia, gdy ma rozsądny stopień pewności, że incydent bezpieczeństwa doprowadził do naruszenia danych. Krótkie wstępne badanie jest dopuszczalne, ale ma ruszyć natychmiast (wytyczne EROD 9/2022).
Powstrzymaj skutki i oceń ryzyko
Jednocześnie ogranicz skutki i odzyskaj dane. Oceń ryzyko dla osób: rodzaj naruszenia, wrażliwość i ilość danych, łatwość identyfikacji, dotkliwość skutków i liczbę osób. Przy wątpliwościach EROD radzi zgłosić.
Zgłoś naruszenie Prezesowi UODO
Zgłoszenie bez zbędnej zwłoki, w miarę możliwości w ciągu 72 godzin od stwierdzenia, chyba że naruszenie raczej nie skutkuje ryzykiem (art. 33 ust. 1). Można je złożyć etapami (ust. 4), a po terminie dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia. Podmiot przetwarzający zgłasza naruszenie administratorowi bez zbędnej zwłoki (ust. 2).
Zawiadom osoby, gdy ryzyko jest wysokie
Jasnym i prostym językiem opisz charakter naruszenia, podaj kontakt do inspektora ochrony danych lub innego punktu kontaktowego, możliwe konsekwencje i podjęte środki (art. 34 ust. 2). Wyjątki z art. 34 ust. 3: skuteczne szyfrowanie, środki usuwające wysokie ryzyko albo niewspółmierny wysiłek, który zastępuje publiczny komunikat. Nie używaj kanału, który naruszenie mogło skompromitować.
Udokumentuj każde naruszenie
Art. 33 ust. 5 wymaga dokumentowania każdego naruszenia: okoliczności, skutków i działań zaradczych, także gdy zgłoszenie nie jest potrzebne. EROD zaleca zapisać też uzasadnienie decyzji o braku zgłoszenia.
Gdzie sprawdzić źródła i zgłosić sprawy
Wszystkie informacje na tej stronie opierają się na przepisach, wytycznych organów i orzecznictwie. Tu znajdziesz źródła i miejsca, w których załatwisz sprawę.
UODO: zgłaszanie naruszeń
Poradnik administratora: kiedy i jak zgłosić naruszenie Prezesowi UODO.
Przejdź do uodo.gov.pl →
Wytyczne EROD 9/2022
Wersja 2.0 z 28 marca 2023 r.: kiedy zgłaszać, kiedy zawiadamiać osoby i jak oceniać ryzyko.
Otwórz wytyczne (PDF) →
RODO w EUR-Lex
Art. 4 pkt 12, art. 33, 34, 77, 82 i 83 oraz motywy 85-88.
Otwórz w EUR-Lex →
Zastrzeż PESEL
Bezpłatna usługa w mObywatelu, serwisie mObywatel i urzędzie gminy.
Przejdź do gov.pl →
CERT Polska: zgłoś incydent
Zgłaszanie phishingu, fałszywych stron oraz podejrzanych SMS-ów i e-maili.
Przejdź do incydent.cert.pl →
TSUE: C-300/21 i C-340/21
Odszkodowania z art. 82 RODO: brak progu powagi szkody i obawa przed nadużyciem danych.
Przejdź do curia.europa.eu →Orzecznictwo TSUE: wyrok z 4 maja 2023 r., C-300/21, Österreichische Post; wyrok z 14 grudnia 2023 r., C-340/21, Natsionalna agentsia za prihodite. Wytyczne EROD 9/2022 pochodzą z wersji 2.0 przyjętej 28 marca 2023 r.
Najczęstsze pytania o wycieki danych
Czy każdy wyciek trzeba zgłaszać do UODO?
Nie każdy. Zgłoszenie jest wymagane, chyba że jest mało prawdopodobne, by naruszenie skutkowało ryzykiem dla praw lub wolności osób (art. 33 ust. 1 RODO). Każde naruszenie trzeba jednak udokumentować (art. 33 ust. 5), także wtedy, gdy zgłoszenie nie jest potrzebne.
Od kiedy liczy się 72 godziny?
Od stwierdzenia naruszenia. Według EROD administrator jest „świadomy” naruszenia, gdy ma rozsądny stopień pewności, że incydent bezpieczeństwa doprowadził do naruszenia danych. Krótkie wstępne badanie jest dopuszczalne, ale musi ruszyć od razu. Nie trzeba czekać na pełną analizę techniczną.
Czy mogę zgłosić naruszenie, gdy nie mam jeszcze wszystkich informacji?
Tak. Zgłoszenie można złożyć w częściach (art. 33 ust. 4 RODO), a w formularzu UODO zaznaczyć „zgłoszenie wstępne”. Gdy mija 72 godziny, do zgłoszenia dołącza się wyjaśnienie przyczyn opóźnienia. Według EROD brak dokładnych liczb nie powinien opóźlniać zgłoszenia.
Kto ma mnie zawiadomić o wycieku: firma czy UODO?
Obowiązek zawiadomienia spoczywa na administratorze, gdy naruszenie może powodować wysokie ryzyko (art. 34 ust. 1 RODO). Jeśli administrator tego nie zrobił, organ nadzorczy może zażądać zawiadomienia osób (art. 34 ust. 4).
Czy wyciek oznacza, że firma miała złe zabezpieczenia?
Nie automatycznie. W wyroku z 14 grudnia 2023 r. (C-340/21) TSUE wskazał, że samo nieuprawnione ujawnienie danych przez osoby trzecie nie wystarcza, by uznać środki bezpieczeństwa za nieodpowiednie. To jednak administrator musi wykazać, że wdrożył odpowiednie środki, a cyberatak sam nie zwalnia go z odpowiedzialności.
Czy Digital Omnibus zmienia termin 72 godzin?
Na razie nie. Propozycja Komisji z pakietu Digital Omnibus (COM(2025) 837) zakłada m.in. wydłużenie terminu zgłoszenia do 96 godzin, zgłaszanie tylko naruszeń wysokiego ryzyka oraz jeden punkt zgłaszania incydentów. Jest w toku prac i nie obowiązuje. Stosuje się 72 godziny i obecne progi z art. 33 i 34 RODO (stan na 21 października 2026 r.).
Przygotuj się, zanim dojdzie do wycieku
Poznaj podstawy ochrony danych osobowych albo sprawdź, na jakich źródłach prawa opiera się ten serwis.
Serwis ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Stan prawny: 21 października 2026 r.
Zgłoszenie naruszenia